1. Şifremi Unuttum
    ARA TOPLAM : TL TOPLAM : TL

     Ürün ve Teknoloji Geliştirmek için  Ar-Ge faaliyetleri,

                                                           İşbirliklerinin Geliştirilmesi ve Yönetimi,

                                                                                                        Bilgi Yönetimi

    Tarım-Bor Araştırma ve Uygulama Programı


    Dünya bor tüketimi dikkate alındığında yaygın bor kullanılan alanlardan biri de tarım sektörüdür. Özellikle tarım sektörü gelişmiş ülkelerde tarımsal verim ve ürün kalitesinin artırılmasında ana besin maddeleri yanında bor gibi mikro besleyicilerin de yaygın ve sistematik olarak kullanıldığı bilinmektedir.

    Enstitümüzün kurulması ile birlikte tarımsal üretimde bor kullanım potansiyeli dikkate alınarak bir taraftan çeşitli ürünlerin yetiştirilmesinde bor gübrelemesinin verim ve kalite üzerine etkilerinin araştırıldığı projeler başlatılmış, bir taraftan da tarım sektöründe kullanılabilecek bor kimyasalının (Tarımbor) pilot ölçekte üretiminin ülkemizde gerçekleştirilmesi için çalışmalar yürütülmüştür. Bu çalışmalara paralel olarak ülkemiz tarım topraklarının bor içeriğini belirlemeye yönelik proje yürütülerek “Türkiye Bor Haritası” oluşturulmuştur (Şekil 1).


    Şekil 1.
    Türkiye Bor Haritası

    Tarım sektöründe kullanılan borlu gübrelerin (Tarımbor, EtiDOT-67) ülkemizde üretilmeye başlaması ve “Türkiye Bor Haritası” verilerinin ülkemiz tarım topraklarının yaklaşık yarısında bor eksikliğinin görülmesi, bu alanda yapılacak araştırma ve uygulama çalışmalarının daha sistematik ve etkin bir yöntemle yapılması ihtiyacını doğurmuştur.

    2011 yılı öncesi dünya bor tüketiminin yaklaşık %5’i tarım sektöründe gerçekleştirilirken günümüzde bu oran yaklaşık %15’ler mertebesine ulaşmıştır. Ülkemizde ise bu sektörde sistematik bor kullanım alışkanlığı henüz oluşmamıştır. Şimdiye kadar sahip olduğumuz 25 milyon hektar ekilebilir arazide yaygın bir bor uygulaması yapılmamıştır. Bu amaçla, borlu gübre kullanımının araştırılması ve uygulanmasına ilişkin çalışmalarda ülkemiz tarım sektöründe daha güçlü yön ve destek vermek üzere günümüz tarım anlayışına uygun politikalar benimseyen, üretici ve tüketici ile doğrudan temas halinde olan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştıralar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM)’le 01.03.2011 tarihinde imzalanan işbirliği protokolü çerçevesinde “Tarım-Bor Araştırma ve Uygulama Programı” başlatılmıştır. Bu program ile, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı stratejileri ve ekonomik katkı potansiyelini dikkate alarak belirlenen öncelikli ürünler ve ekonomik değer ifade eden bölgelerde borlu gübre uygulama pratiklerinin geliştirilmesi ve sonuçların düzenlenecek çalıştay, çiftçi günleri vb. toplantılarla paylaşılması ve yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

     “Tarım-Bor Araştırma ve Uygulama Programı”, her iki kurum temsilcilerinden oluşan program yürütme kurulu tarafından yürütülmektedir. Yürütme Kurulu tarafından belirlenen öncelikli alanlarda çağrıya çıkılmakta ve çağrılar kapsamında gelen proje başvuruları yürütme kurulu tarafından oluşturulan hakem kurulu tarafından değerlendirilmektedir. Hakem kurulunun değerlendirmelerini ve BOREN bütçe imkânlarını dikkate alan program yürütme kurulu, projelere ilişkin görüşlerini Araştırma ve Geliştirme Koordinatörlüğü aracılığı ile Enstitü Başkanına iletmektedir. Projelerin desteklenmesine ve desteklenme biçimine BOREN Yönetim Kurulu karar vermektedir.

    Bu bağlamda borlu gübrenin yaygın kullanımına doğrudan etkisi olacak bölgeleri ve ekonomik katkı potansiyeli yüksek ürünler belirlenerek 2012 yılı içerisinde 3 adet, 2014 yılı içerisinde 1 adet ve 2015 yılı içerisinde 1 adet olmak üzere toplam 5 adet proje çağrılarına çıkılmıştır. Bu çağrılar kapsamında, toplam 44 proje başvurmuş olup, 19 projeye destek sağlanmıştır.


    Desteklenen Projeler

    Çağrı kapsamında sunulan ve aşağıda başlıkları verilen projelerin desteklenmesi uygun bulunarak başlatılmıştır.

    PROJE ADI

    YÜRÜTEN KURULUŞ

    Tarım-Bor Araştırma ve Uygulama Programı

    UIusal Bor Araştırma Enstitüsü

    Trakya Yöresinde Ayçiçeği Yetiştiriciliğinde Borun (B) İhtiyaç Durumunun Belirlenmesi ve Verim Üzerine Etkileri

    Atatürk Toprak Su ve Tarımsal Meteoroloji Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

    Isparta Yöresi Elma Bahçelerinin Bor Beslenme Durumlarının İncelenerek, Farklı Bor Uygulamalarının Elmanın Verim ve Kalite Değerlerine Etkisinin Araştırılması

    Süleyman Demirel Üniversitesi

    Orta Anadolu Bölgesinde Topraktan ve Yapraktan Bor Uygulamalarının Şeker Pancarının Verim ve Kalitesine Etkisi

    Konya Toprak Su ve Çölleşme İle Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

    Niğde-Nevşehir Bölgesinde Patates Üretim Alanlarında Bitkilerin B’la Beslenme Düzeyi İle Bor Gübrelemesinin Yumru Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisinin Belirlenmesi

    Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü

    Doğu Karadeniz Bölgesi’nde Fındığın Bor Beslenme Durumun ve Uygun Bor Kaynağı İle Bor Gübreleme Yönteminin Belirlenmesi

    Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

    Bor Gübrelemesinin Orta Karadeniz Havzası Bölgesinde Yetiştirilen Fındık Bitkisinin Verim ve Verim Unsurları Üzerine Etkisi

    Ordu Üniversitesi

    Çay Tarımı Yapılan Toprakların Bor Durumu İle Çay Bitkisine Uygulanacak Bor Form ve Dozlarının Belirlenmesi ve Bor Verim-Kalite İlişkisi

    Ankara Üniversitesi

    Antalya Bölgesinde Serada Yetiştirilen Domatesin Borla Beslenme Durumu ve Bor Uygulamalarının Verim ve Bazı Kalite Özelliklerine Etkisinin Araştırılması

    Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (BATEM)

    Bursa, İzmir ve Manisa Bölgelerinde Yetiştirilen Sanayi Domatesinin Bor İle Beslenme Durumu ve Farklı Bor Uygulamalarının Verim ve Bazı Kalite Özellikleri Üzerine Etkisi

    Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

    Adana ve Osmaniye Bölgesinde Mısır Üretim Alanlarında Bitkilerin Bor’la Beslenme Düzeyi İle Bor Gübrelemesinin Mısırın Dane Verimi ve Kalitesi Üzerine Etkisinin Belirlenmesi

    Çukurova Üniversitesi

    Konya ve Karaman Bölgesinde Buğdayın Bor Beslenme Durumunun ve Farklı Bor Uygulamalarının Buğdayın Verimine Etkisinin Araştırılması

    Selçuk Üniversitesi

    Ankara ve Eskişehir Bölgesinde Buğdayın Bor Beslenme Durumunun Belirlenmesi ve Farklı Bor Uygulamalarının Buğday Verimine Etkisi

    Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü

    Gaziantep ve Urfa Bölgelerinde Antepfıstığının Bor Beslenme Durumunun Belirlenmesi ve Bor Gübrelemesinin Antepfıstığında Verim Üzerine Etkilerinin Araştırılması

    Antepfıstığı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

    İzmir, Manisa, Denizli İllerinde Bağların Bor Beslenme Durumunun Belirlenmesi ve Bor Gübrelemesinin Bağlarda Verim Üzerine Etkisinin Araştırılması

    Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü

    Şanlıurfa ve Kahramanmaraş Bölgesinde Pamuğun Bor Beslenme Durumunun Belirlenmesi ve Farklı Bor Uygulamalarının Pamuk Verimine Etkisi

    Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

    Ankara İli Beypazarı İlçesinde Havuç Tarımı Yapılan Toprakların Bor Durumu İle Bor Uygulamasının Havuç Bitkisinin Gelişimi, Verimi ve Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Olan Etkilerinin Belirlenmesi

    Ankara Üniversitesi

    Adana ve Hatay Bölgesinde Pamuğun Bor Beslenme Durumunun Belirlenmesi Ve Farklı Bor Uygulamalarının Pamuk Verimine Etkisi

    Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü

    İzmir ve Muğla Bölgelerinde Yetiştirilen Zeytin (Olea Europaea l.) Ağaçlarının Bor Beslenme Durumunun ve Bor Gübrelemesinin Zeytinde Verim ve Bazı Kalite Parametreleri Üzerine Etkisinin Belirlenmesi

    Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü


    Program kapsamında ilk iki çağrı kapsamında başlayan projelerden bor uygulaması sonucu ayçiçeğinde (Trakya Bölgesi) %10-20, şeker pancarında (Konya, Afyon, Karaman ve Eskişehir Bölgelerinde) % 6-15, patateste (Niğde ve Nevşehir Bölgesi) % 5-19, fındıkta (Samsun, Ordu, Giresun ve Trabzon Bölgelerinde) %25-30, çayda (Doğu Karadeniz Bölgesi) ise %8-22 arası verim artışları sağlanmıştır. Üçüncü çağrı kapsamında desteklenen projeler kapsamında mısırda (Adana ve Osmaniye Bölgesi) ilk yıl çalışmalarına göre %3-19, buğday (Konya, Karaman, Eskişehir ve Ankara Bölgelerinde) %12,5-21, sanayi domatesinde (Manisa, Bursa, İzmir, Yalova ve Balıkesir Bölgelerinde) %8-35, sera domatesi (Antalya Bölgesi)%4-14,5 arası verim artışları sağlanmıştır. Dördüncü çağrı kapsamında başlayan projelerde Antepfıstığı (Gaziantep ve Urfa Bölgesi), Bağ (İzmir, Manisa ve Denizli) projelerinde ise tarama çalışmaları tamamlanmış olup antepfıstığı projesi çerçevesinde yapılan tarama çalışmaları neticesinde toprağın % 10’u ile bitkilerin % 47’sinde  bor eksikliği  olduğu görülmüş, bağ projesi çerçevesinde yapılan tarama çalışmaları neticesinde %44’ünde ve bitkilerin ise %16’sında bor eksikliği belirlenmiştir. Beşinci çağrı kapsamındaki Havuç (Beypazarı), pamuk (Adana ve Hatay Bölgesi) ve zeytin (İzmir ve Muğla Bölgesi) projeleri ise bu sene başlamış olup tarama çalışmaları tamamlanmıştır.